(1) मरीचि के पुत्र कश्यप प्रजापति थे। ब्रह्मदेव की दाहिनी हाथ की बोटे की नली से दक्ष नाम का पुरुष और बाएँ हाथ की बोटे की नली से धरनी नाम की स्त्री जन्मीं। उन दोनों से एक हज़ार-हज़ार महा ऋषि जन्मे। (2) ब्रह्मा के मानस पुत्रों में दूसरे स्थान पर रहने वाले अंगिरस्‍ु को उद्दध्य, बृहस्पति और संवर्त जैसे पुत्र हुए। बृहस्पति देवताओं के आचार्य बने। (3) मैत्रि (अत्रि) नामक मानस पुत्र से अनेक महा मुनि जन्मे। (4) पुलस्त्य नामक ब्रह्मा के मानस पुत्र से राक्षसों का जन्म हुआ। (5) पुलह नामक मानस पुत्र से किन्नर और किमपुरुष वर्ग उत्पन्न हुए। (6) क्रतू नामक मानस पुत्र से पक्षियों की जाति उत्पन्न हुई।

   
    

Aadiparv (Mahabharat) - आदिपर्व (महाभारत)


॥ श्रीः ॥
1.160. अध्यायः 160
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
रात्रौ कुन्त्या अन्नादिना ब्राह्मणपूजनम्॥ 1 ॥ भीमेन जतुगृहस्यादीपनम्॥ 2 ॥ तस्य कुन्तीं भ्रातॄंश्चादाय सुरङ्गाद्वारा बहिंर्निर्गमनम्॥ 3 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text

वैशम्पायन उवाच। 1-160-0x(934)(7269)
तांस्तु दृष्ट्वा सुमनसः परिसंवत्सरोषितान्।
विश्वस्तानिव संलक्ष्य हर्षं चक्रे पुरोचनः॥ 1-160-1(7270)
`स तु संचिन्तयामास प्रहृष्टेनान्तरात्मना।
प्राप्तकालमिदं मन्ये पाण्डवानां विनाशने॥ 1-160-2(7271)
तमस्यान्तर्गतं भावं विज्ञाय कुरुपुङ्गवः।
चिन्तयामास मतिमान्धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः॥' 1-160-3(7272)
पुरोचने तथा हृष्टे कौन्तेयोऽथ युधिष्ठिरः।
भीमसेनार्जुनौ चोभौ यमौ प्रोवाच धर्मवित्॥ 1-160-4(7273)
अस्मानयं सुविश्वस्तान्वेत्ति पापः पुरोचनः।
वञ्चितोऽयं नृशंसात्मा कालं मन्ये पलायने॥ 1-160-5(7274)
आयुधागारमादीप्य दग्ध्वा चैव पुरोचनम्।
षट्प्राणिनो निधायेह द्रवामोऽनभिलक्षिताः॥ 1-160-6(7275)
वैशम्पायन उवाच। 1-160-7x(935)
अथ दानापदेशेन कुन्ती ब्राह्मणभोजनम्।
चक्रे निशि महाराज आजग्मुस्तत्र योषितः॥ 1-160-7(7276)
ता विहृत्य यथाकामं भुक्त्वा पीत्वा च भारत।
जग्मुर्निशिं गृहानेव समनुज्ञाप्य माधवीम्॥ 1-160-8(7277)
`पुरोचनप्रणिहिता पृथां या सेवते सदा।
निषादी दुष्टहृदया नित्यमन्तरचारिणी॥ 1-160-9(7278)
निषादी पञ्चपुत्रा सा तस्मिन्भोज्ये यदृच्छया।
पुराभ्यासकृतस्नेहा सखी कुन्त्याः सुतैः सह॥ 1-160-10(7279)
आनीय मधुमूलानि फलानि विविधानि च।
अन्नार्थिनी समभ्यागात्सपुत्रा कालचोदिता।
सुपापा पञ्चपुत्रा च सा पृथायाः सखी मता॥' 1-160-11(7280)
सा पीत्वा मदिरां मत्ता सपुत्रा मदविह्वला।
सह सर्वैः सुतै राजंस्तस्मिन्नेव निवेशने॥ 1-160-12(7281)
सुष्वाप विगतज्ञाना मृतकल्पा नराधिप।
अथ प्रवाते तुमुले निशि सुप्ते जने तदा॥ 1-160-13(7282)
तदुपादीपयद्भीमः शेते यत्र पुरोचनः।
ततो जतुगृहद्वारं दीपयामास पाण्डवः॥ 1-160-14(7283)
समन्ततो ददौ पश्चादग्निं तत्र निवेशने।
`पूर्वमेव गृहं शोध्य भीमसेनो महामतिः॥ 1-160-15(7284)
पाण्डवैः सहितां कुन्तीं प्रावेशयत तद्बिलम्।
दत्त्वाग्निं सहसा भीमो गृहे तत्परितः सुधीः॥ 1-160-16(7285)
गृहस्थं द्रविणं गृह्य निर्जगाम बिलेन सः।'
ज्ञात्वा तु तद्गृहं सर्वमादीप्तं पाण्डुनन्दनाः॥ 1-160-17(7286)
सुरङ्गां विविशुस्तूर्णं मात्रा सार्धमरिन्दमाः।
ततः प्रतापः सुमहाञ्छब्दश्चैव विभावसोः॥ 1-160-18(7287)
प्रादुरासीत्तदा तेन बुबुधे स जनव्रजः।
तदवेक्ष्य गृहं दीप्तमाहुः पौराः कृशाननाः॥ 1-160-19(7288)
दुर्योधनप्रयुक्तेन पापेनाकृतबुद्धिना।
गृहमात्मविनाशाय कारितं दाहितं च तत्॥ 1-160-20(7289)
अहो धिग्धृतराष्ट्रस्य बुद्धिर्नातिसमञ्जसा।
यः शुचीन्पाण्डुदायादान्दाहयामास शत्रुवत्॥ 1-160-21(7290)
दिष्ट्या त्विदानीं पापात्मादग्ध्वा दग्धः पुरोचनः।
अनागसः सुविश्वस्तान्यो ददाह नरोत्तमान्॥ 1-160-22(7291)
वैशम्पायन उवाच। 1-160-23x(936)
एवं ते विलपन्ति स्म वारणावतका जनाः।
परिवार्य गृहं तच्च तस्थू रात्रौ समन्ततः॥ 1-160-23(7292)
पाण्डवाश्चापि ते सर्वे सह मात्रा सुदुःखिताः।
बिलेन तेन निर्गत्य जग्मुर्द्रुतमलक्षिताः॥ 1-160-24(7293)
तेन निद्रोपरोधेन साध्वसेन च पाण्डवाः।
न शेकुः सहसा गन्तुं सह मात्रा परन्तपाः॥ 1-160-25(7294)
भीमसेनस्तु राजेन्द्र भीमवेगपराक्रमः।
जगाम भ्रातॄनादाय सर्वान्मातरमेव च॥ 1-160-26(7295)
स्कन्धमारोप्य जननीं यमावङ्केन वीर्यवान्।
पार्थौ गृहीत्वा पाणिभ्यां भ्रातरौ सुमहाबलः॥ 1-160-27(7296)
उरसा पादपान्भञ्जन्महीं पद्भ्यां विदारयन्।
स जगामाशु तेजस्वी वातरंहा वृकोदरः॥ ॥ 1-160-28(7297)

इति श्रीमन्महाभारते आदिपर्वणि जतुगृहपर्वणि षष्ट्यधिकशततमोऽध्यायः॥ 160 ॥

Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-160-6 जातुषागारमिति ङ. पाठः॥ षष्ट्यधिकशततमोऽध्यायः॥ 160 ॥


Mahabharat- Hindi (Devanagari) 100000 shlokas

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.